Bình Thuận - vùng đất “Bình yên Thuận hòa” - từ lâu được biết đến với những đặc trưng riêng về địa lý, văn hóa và lịch sử cư trú. Dù sở hữu tiềm năng khảo cổ phong phú, nhưng hoạt động nghiên cứu tại đây lại khởi đầu muộn so với nhiều địa phương khác. Di tích khảo cổ đầu tiên, Động Bà Hòe (Hòa Vinh), chỉ được phát hiện vào khoảng năm 1920; và cho đến năm 1975, gần như không có thêm phát hiện mới nào được ghi nhận. Vì vậy, giai đoạn tiền sử của Bình Thuận từng là khoảng trống trong bức tranh Tiền sử miền Trung và miền Đông Nam Bộ.
Sau ngày đất nước thống nhất, cùng với nỗ lực chung của các cơ quan nghiên cứu, các nhà khảo cổ học của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (nay là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia) đã tiến hành nhiều cuộc khảo sát, khai quật trên địa bàn Bình Thuận. Đặc biệt, từ thập niên 1990 – thời điểm tỉnh Bình Thuận được tái lập – hoạt động khảo cổ tại đây đã có bước phát triển mạnh mẽ và bài bản hơn. Sự hợp tác giữa Bảo tàng Lịch sử Việt Nam/Bảo tàng Lịch sử Quốc gia và Bảo tàng tỉnh Bình Thuận đã mang lại những kết quả quan trọng trong nghiên cứu các di tích Tiền sử và Sơ sử.
Những kết quả khoa học này được tập hợp và trình bày một cách hệ thống trong ấn phẩm “Khảo cổ học Tiền sử và Sơ sử Bình Thuận”. Ấn phẩm là kết quả của quá trình tổng hợp, phân tích gần như toàn bộ tư liệu khảo cổ học được phát hiện và công bố tại Bình Thuận từ trước đến nay. Trên nền tảng tư liệu phong phú ấy, nhóm tác giả đã phác dựng bức tranh lịch sử – văn hóa của vùng đất Bình Thuận qua nhiều thiên niên kỷ: từ diễn trình phát triển các cộng đồng cư trú, đặc trưng di tích và di vật, cho đến mối quan hệ văn hóa trong không gian rộng lớn của miền Trung – Nam Bộ.
Ấn phẩm không chỉ cung cấp tri thức khoa học về lịch sử hình thành và phát triển của Bình Thuận trong thời Tiền sử và Sơ sử, mà còn góp phần làm rõ vị trí, vai trò của vùng đất này trong tiến trình lịch sử chung của khu vực và Việt Nam. Đây là tài liệu tham khảo quan trọng dành cho giới nghiên cứu, sinh viên và độc giả quan tâm tới lịch sử, khảo cổ học Việt Nam.
Ấn phẩm gồm 4 nội dung chính:
Chương 1. Tổng quan về tỉnh Bình Thuận.
Chương 2. Quá trình phát hiện và nghiên cứu.
Chương 3. Di tích và di vật.
Chương 4. Đặc trưng văn hóa, niên đại và các mối quan hệ văn hóa
Bảo tàng Lịch sử Quốc gia xin trân trọng giới thiệu tới độc giả!
Trang Nhung