Trong hai ngày 01 và 02/7/2026, Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với Trường Đại học Đà Lạt và các chuyên gia bảo tồn đến từ Nhật Bản tổ chức chương trình trao đổi chuyên môn, tập huấn về kỹ thuật bảo quản hiện vật gỗ ngập nước bằng phương pháp Trehalose. Đây là hoạt động quan trọng nhằm chuẩn bị triển khai Dự án "Bảo tồn thuyền cổ ngập nước ở Việt Nam bằng phương pháp Trehalose", góp phần tiếp cận và ứng dụng công nghệ bảo quản tiên tiến trong công tác bảo tồn di sản văn hóa tại Việt Nam.
Dự án do Bảo tàng Lịch sử quốc gia phối hợp với Trường Đại học Đà Lạt xây dựng, đề xuất xin tài trợ từ Quỹ Sumitomo (Nhật Bản). Mục tiêu của Dự án là nghiên cứu, bảo quản 01 hiện vật thuyền gỗ cổ của Bảo tàng Lịch sử quốc gia được phát hiện dưới lòng sông, có niên đại khoảng thế kỷ I trước Công nguyên; đồng thời từng bước chuyển giao và ứng dụng công nghệ bảo quản hiện vật gỗ ngập nước bằng phương pháp Trehalose tại Việt Nam.
Tham gia chương trình có GS. Kouji Ito (Viện Bảo tồn Di sản văn hóa, Trường Đại học Nghệ thuật và Thiết kế Tohoku, Nhật Bản), ông Akira Kobayashi (Bảo tàng Lịch sử Kyushu, Nhật Bản), GS. Tamikazu Kume, TS. Nguyễn Thị Thùy Linh và ông Hà Xuân Tuân (Trường Đại học Đà Lạt). Về phía Bảo tàng Lịch sử quốc gia có ông Nguyễn Quốc Bình - Phó Giám đốc Bảo tàng, bà Nguyễn Thị Hương Thơm - Trưởng phòng Kiểm kê, Bảo quản cùng các cán bộ làm công tác bảo quản.
Trước khi diễn ra chương trình tập huấn, đoàn chuyên gia Nhật Bản đã có buổi làm việc với lãnh đạo Bảo tàng Lịch sử quốc gia. Tại buổi gặp mặt, ông Nguyễn Quốc Bình, Phó Giám đốc Bảo tàng, đã giới thiệu khái quát về các loại hình hiện vật gỗ được phát hiện qua các cuộc khai quật khảo cổ học ở Việt Nam, đặc biệt từ những năm 1960 đến nay; đồng thời chia sẻ thực trạng cũng như những khó khăn trong công tác bảo quản hiện vật gỗ ngập nước. Ông bày tỏ kỳ vọng việc triển khai dự án hợp tác sẽ tạo điều kiện để Bảo tàng tiếp cận, làm chủ và ứng dụng các kỹ thuật bảo quản tiên tiến, góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn loại hình hiện vật đặc biệt này.
Ông Nguyễn Quốc Bình, Phó Giám đốc Bảo tàng Lịch sử quốc gia trao đổi với đoàn chuyên gia Nhật Bản tại buổi làm việc.
Tại buổi làm việc, GS. Kouji Ito đã giới thiệu tổng quan về phương pháp bảo quản bằng Trehalose và chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng kỹ thuật này trong bảo quản hiện vật ngập nước tại Nhật Bản. Theo GS. Kouji Ito, Trehalose đã được chứng minh là vật liệu có hiệu quả trong bảo quản nhiều loại hiện vật hữu cơ bị ngập nước, đặc biệt là gỗ, giấy, vải . Ông cũng khẳng định sẽ đồng hành, hỗ trợ Bảo tàng Lịch sử quốc gia trong quá trình triển khai Dự án.
Bên cạnh phần trao đổi lý thuyết, các chuyên gia đã trực tiếp hướng dẫn cán bộ bảo quản của Bảo tàng thực hành quy trình bảo quản hiện vật gỗ ngập nước bằng phương pháp Trehalose. Chương trình được triển khai theo hình thức kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp cán bộ bảo quản từng bước tiếp cận quy trình kỹ thuật và các yêu cầu chuyên môn trong quá trình xử lý hiện vật.
GS. Kouji Ito truyền đạt nội dung lý thuyết về phương pháp bảo quản Trehalose.
Trong khuôn khổ chương trình, đoàn chuyên gia cũng tiến hành khảo sát, đánh giá hiện trạng mộ thuyền gỗ cổ dự kiến được lựa chọn làm đối tượng của Dự án "Bảo tồn thuyền cổ ngập nước ở Việt Nam bằng phương pháp Trehalose". Các bên đã trao đổi về yêu cầu kỹ thuật, điều kiện triển khai và lộ trình thực hiện công tác bảo quản hiện vật trong thời gian tới.
GS. Kouji Ito hướng dẫn các bước làm sạch mẫu vật sau ngâm.
Cán bộ Bảo tàng thực hành làm sạch mẫu vật sau ngâm.
Thông qua chương trình tập huấn, đội ngũ cán bộ bảo quản của Bảo tàng Lịch sử quốc gia đã bước đầu tiếp cận nguyên lý, quy trình và các yêu cầu kỹ thuật của phương pháp bảo quản hiện vật gỗ ngập nước bằng Trehalose; đồng thời có cơ hội trao đổi trực tiếp với các chuyên gia về những vấn đề phát sinh trong điều kiện thực tế, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn và khả năng ứng dụng các phương pháp bảo quản hiện đại trong công tác bảo tồn hiện vật.
Các chuyên gia cùng cán bộ Bảo tàng khảo sát, đánh giá hiện trạng mộ thuyền gỗ cổ.
Chương trình tập huấn là hoạt động mở đầu trong chuỗi các hoạt động chuẩn bị triển khai Dự án "Bảo tồn thuyền cổ ngập nước ở Việt Nam bằng phương pháp Trehalose". Những kiến thức, kinh nghiệm và kết quả trao đổi chuyên môn thu được từ chương trình sẽ là cơ sở quan trọng để các bên tiếp tục hoàn thiện công tác chuẩn bị, hướng tới mục tiêu bảo quản thành công mộ thuyền gỗ cổ bằng phương pháp Trehalose, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế và thúc đẩy ứng dụng các công nghệ tiên tiến trong lĩnh vực bảo tồn di sản văn hóa tại Việt Nam.
Ban Biên tập