Chủ Nhật, 24/01/2021
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

'Giải mã' chiếc hộp bạc ở mộ phu nhân Thống chế Thoại Ngọc Hầu
  • 15/01/2021 14:32

'Giải mã' chiếc hộp bạc ở mộ phu nhân Thống chế Thoại Ngọc Hầu

Trong kho di vật tùy táng khu lăng Thoại Ngọc Hầu, có một chiếc hộp bằng bạc khá đặc trưng của văn hóa Chămpa tùy táng bên phần mộ bà Châu Vĩnh Tế - phu nhân Thống chế Thoại Ngọc Hầu. Chiếc hộp này được các nhà nghiên cứu rất quan tâm.

  • 38

Ngưu - Trâu và hình tượng con trâu trên đồ sứ ký kiểu
  • 12/01/2021 08:50

Ngưu - Trâu và hình tượng con trâu trên đồ sứ ký kiểu

Năm 2021, tương ứng với năm Tân Sửu trong âm lịch. Cầm tinh năm Sửu là con trâu, chữ Hán viết là 牛 (ngưu). Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng nghĩa của chữ 牛 (ngưu) trong Hán tự không phải là trâu, mà là bò; rằng 牛 (ngưu) là hình thức giản lược của 黃牛 (hoàng ngưu), là bò; còn trâu, chữ Hán viết đầy đủ là 水牛 (thủy ngưu).

  • 79

Bãi Cọi - Nơi gặp gỡ các nền văn hóa – Bước từ hàn lâm ra với công chúng
  • 08/12/2020 10:09

"Bãi Cọi - Nơi gặp gỡ các nền văn hóa" – Bước từ hàn lâm ra với công chúng

Tháng 11 vừa rồi, nhân Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam, Bảo tàng Lịch sử Quốc gia phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, với Bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh, cho ra mắt khách tham quan một phòng trưng bày chuyên đề, lần đầu tiên được thực hiện, qua một di tích cụ thể, với quá nhiều câu chuyện của khảo cổ học, tưởng đâu như rất hàn lâm và khô cứng, nhưng qua ý tưởng và bàn tay nhào luyện, những đồng nghiệp muốn phổ thông hóa những kiến thức hàn lâm để đưa tới người xem một sản phẩm dễ gần và dễ hiểu đối với mọi lúa tuổi, muốn tìm tòi, khám phá và trải nghiệm. Đó là phòng trưng bày chuyên đề "BÃI CỌI - NƠI GẶP GỠ CÁC NỀN VĂN HÓA".

  • 166

Gợi nghĩ về Bảo tàng Tiền Việt Nam
  • 23/11/2020 15:36

Gợi nghĩ về Bảo tàng Tiền Việt Nam

Chỉ sau hai năm, Vua Đinh Tiên Hoàng thành lập nước Đại Cồ Việt, Canh Ngọ, 970, ông cho đúc tiền Thái Bình hưng bảo, để khẳng định chủ quyền quốc gia dân tộc, đồng thời cũng là một sự tôn vinh quốc gia độc lập ấy với một ước nguyện Thái Bình.

  • 187

Di tích Bãi Cọi: Hành trình khám phá
  • 16/11/2020 10:43

Di tích Bãi Cọi: Hành trình khám phá

Trong những năm gần đây, việc phát hiện và khai quật khảo cổ học tại Bãi Cọi được các nhà nghiên cứu khảo cổ học đặc biệt chú ý bởi nội dung văn hóa độc đáo của di tích này. Kết quả nghiên cứu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia trong các năm 2008, 2009 và 2012 đã cung cấp thêm những tư liệu khảo cổ học mới, cũng như những nhận thức mới về mối quan hệ giữa 2 nền văn hóa lớn Đông Sơn – Sa Huỳnh. Song, cũng tại đây, từ thập niên 70 của thế kỷ trước, các nhà khảo cổ học đã có những chương trình nghiên cứu về di tích này. Khi đó, di tích mang tên Bãi Phôi Phối.

  • 226

Tổng quan về Di tích khảo cổ học Bãi Cọi
  • 10/11/2020 12:30

Tổng quan về Di tích khảo cổ học Bãi Cọi

Bãi Cọi là một di tích khảo cổ học thuộc xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Di tích này được Bảo tàng Lịch sử Việt Nam (Bảo tàng Lịch sử Quốc gia từ năm 2011) và Bảo tàng Hà Tĩnh phát hiện và khai quật vào cuối năm 2008. Kết quả của cuộc khai quật lần thứ nhất tại Bãi Cọi đã gây tiếng vang lớn trong giới nghiên cứu và đưa đến một cuộc tranh luận sôi nổi về cơ tầng văn hóa của di tích này, đó là: Đông Sơn hay Sa Huỳnh?. Các cuộc khai quật tiếp theo vào năm 2009 và 2012 đã cung cấp thêm nhiều tư liệu mới, nhưng cuộc tranh luận vẫn chưa đi đến hồi kết. Tuy nhiên, có một điều mà các nhà nghiên cứu đều nhất trí rằng, những tư liệu khảo cổ học ở Bãi Cọi đã cung cấp những nhận thức mới về 2 nền văn hóa lớn Đông Sơn và Sa Huỳnh, đặc biệt là mối quan hệ giữa hai nền văn hóa này tại khu vực Bắc Trung bộ.

  • 253

Hình tượng voi trong nghệ thuật Đông Sơn và vấn đề lịch sử Tượng Quận
  • 28/10/2020 08:49

Hình tượng voi trong nghệ thuật Đông Sơn và vấn đề lịch sử Tượng Quận

Trong nền nghệ thuật văn hóa Đông Sơn nổi tiếng ở nước ta, cách ngày nay trên dưới 2000 năm, đã xuất trình hàng loạt bộ sưu tập, phản ánh muôn mặt của đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội, tín ngưỡng và tâm linh của cư dân Việt cổ, để rồi, tạo nên một ngôi sao sáng chói trên bầu trời khu vực lúc bấy giờ. Trong những bộ sưu tập phong phú ấy, hình ảnh voi là vô cùng ấn tượng với những biểu hiện tư duy đa ngữ nghĩa, và phong cách thể hiện vô cùng phong phú, mà giờ đây, sự tích lũy tư liệu ngày một điền đầy có thể dễ nhận ra, trong khi, vài thập niên trước còn khá mờ nhạt, do tài liệu còn ít ỏi. Rồi, đâu đó, trong các văn liệu sử và khảo cổ học, có đôi ba gợi ý về mối liên hệ giữa hình ảnh con voi với danh xưng Tượng Quận, khiến khó có thể bỏ qua, dẫu rằng, giải mã mối quan hệ ấy là vô cùng phức tạp, khi tính đa chức năng, đa ngữ nghĩa của vật dụng từ những sáng tạo của con người nói chung và người Việt cổ nói riêng, dường như không có biên độ rõ ràng. Bài viết này, xin mạnh dạn gợi mở vài ý ban đầu qua những kiến giải chủ quan và trực quan, mong lần ra được sợi dây liên hệ mong manh giữa chúng, khi di vật khảo cổ học và tư liệu lịch sử dường như có sự trùng khớp ít nhiều.

  • 233

Nha chương - Biểu tượng quyền lực thủ lĩnh
  • 28/07/2020 08:19

Nha chương - Biểu tượng quyền lực thủ lĩnh

Ngày nay, chắc còn ít người biết được về những chiếc nha chương, tuyệt tác đá quý của người Việt cổ. Những chiếc nha chương tinh xảo này vừa được Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 88/QĐ-TTg ngày 15-1-2020, công nhận là Bảo vật quốc gia.

  • 557

Những Kim Bảo đời vua Thành Thái (1889-1907)
  • 03/07/2020 08:46

Những Kim Bảo đời vua Thành Thái (1889-1907)

Vua Thành Thái tên là Nguyễn Phúc Bửu Lân, còn có tên là Chiêu, con thứ 7 của vua Dục Đức và bà Phan Thị Điều (Từ Minh Hoàng hậu), sinh ngày 22 tháng 2 năm Kỷ Mão (14/3/1879). Vua Đồng Khánh mất, triều đình Huế đã đưa Bửu Lân lên ngôi vua vào ngày 1 tháng 2 năm 1889 với niên hiệu Thành Thái, lúc mới 10 tuổi.

  • 636

Đề tài trên gốm hoa nâu Đại Việt: Tinh thần thượng võ và khát vọng thái bình
  • 24/06/2020 14:47

Đề tài trên gốm hoa nâu Đại Việt: Tinh thần thượng võ và khát vọng thái bình

Gốm hoa nâu, người Phương Tây gọi là Iron Brown Patterned, người Trung Hoa, Nhật Bản gọi là Thiết hội, xem ra chưa hoàn toàn đúng với Việt Nam, khi dòng gốm này ở ta, chủ yếu dùng que, vẽ đồ án trên phôi gốm vừa được tráng lớp men nền, sau đó, dùng màu nâu, tô theo các đồ án ấy, do vậy, vẽ nâu trên hoặc dưới men, nung nặng lửa là một biệt lệ hiếm hoi trong phức hợp gốm cổ Việt Nam. Chính kỹ thuật này đã tạo cho gốm hoa nâu có một bản sắc riêng và bản sắc ấy chỉ có trên đồ gốm thời Lý – Trần. Gốm hoa nâu thời Lý – Trần là một khái niệm kép, do trước đây, chúng ta chưa tách bạch được phong cách của hai triều đại này, nhưng, giờ đây, đã có thể làm được điều ấy và nhận ra rằng, gốm hoa nâu thời Trần chiếm tỷ lệ cao với những đề tài trang trí phong phú, nhiều cốt chuyện lý thú, thay vì hoa sen, hoa cúc phổ biến trước đó.

  • 531