Thứ Hai, 06/07/2020
  • Tiếng Việt
  • English
  • French

Bảo tàng lịch sử Quốc gia

Vietnam National Museum of History

25/06/2020 11:40 58
Điểm: 0/5 (0 đánh giá)
Đoan Ngọ (Đoan Dương) là tết cổ truyền của Việt Nam và một số quốc gia Đông Á, diễn ra vào ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch. Ở nước ta, Đoan Ngọ là thời điểm chuyển mùa, mở đầu chuỗi ngày nắng nóng nhất trong năm nên thường xuất hiện nhiều dịch bệnh. Từ xa xưa, trong dân gian cũng như cung đình đã biết dùng các loài thảo mộc mà thiên nhiên ban tặng như một phương thức bí truyền để phòng chữa bệnh. Đặc biệt, người xưa tin rằng thảo mộc được hái vào giờ Ngọ ngày Đoan Ngọ thì hương sắc được kết tinh lại sẽ làm tăng thêm dược tính chữa bệnh. Tất cả các bộ phận của thảo mộc từ rễ, thân, lá, hoa và quả được sử dụng rất đa dạng với hai tính năng phổ biến nhất là dùng làm trà uống tiêu độc, thanh nhiệt, phòng bệnh hàng ngày và biệt dược để chữa các loại bệnh thông thường, cũng như phòng chống dịch bệnh trong cộng đồng.

Trong lịch sử, từ thế kỷ XIII, Thái y viện nhà Trần đã sử dụng các loại thảo mộc để chữa bệnh cho vua quan và quân đội. Dưới thời Lê, các tỉnh thành lập Tế sinh đường khán chẩn để khám bệnh, trông coi, cấp phát thuốc. Vào năm 1467, trong nước xảy ra dịch bệnh, vua Lê Thánh Tông ra chỉ dụ: “Từ nay trở đi phủ nào có bệnh dịch cho phép các quan lại địa phương dùng tiền thuế để mua thuốc phát cho dân”. Ngày nay, truyền thống nhân văn ấy tiếp tục được phát huy, tỏa sáng qua những chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ trong chỉ đạo chống dịch Covid - 19 “Chống dịch như chống giặc”, “Tính mạng con người là trên hết” và kiên quyết “Không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội tổ chức chương trình Tết Đoan Ngọ 2020 với chủ đề “Hương sắc thảo mộc Đoan Dương” tại khu di sản Hoàng thành Thăng Long, với nhiều hoạt động trưng bày, trình diễn, tái hiện các nghi thức, phong tục dân gian và cung đình độc đáo.
 

  Không gian trưng bày

Từ xa xưa, thưởng trà đã là một thú vui tao nhã của bậc nam nhân. Vua Trần xưa cũng đã từng dựng điện thưởng trà (gọi là “điện trà”), vua Nguyễn dùng trà làm vật phẩm ban cho các bề tôi vào ngày thiết triều mừng tiết Đoan Ngọ. Trà không chỉ là một thức uống dân dã, bình dị trong dân chúng, tốt cho sức khỏe mà uống trà còn được nâng lên như một nghệ thuật thưởng thức, vừa công phu, tinh tế, vừa đậm đà bản sắc dân tộc.

Đặc biệt trong chương trình là tái hiện Không gian thưởng trà cung đình, với sự tham gia của nghệ nhân trà Hoàng Anh Sướng, hy vọng mang đến cho du khách những trải nghiệm thú vị về nét đẹp trong văn hóa uống trà của người Việt. Nghệ nhân Hoàng Anh Sướng là truyền nhân đời thứ 6 của dòng trà Trường Xuân, Hà Nội, anh dành hơn nửa cuộc đời nghiên cứu một cách đam mê. Theo nghệ nhân Hoàng Anh Sướng: Nghệ thuật thưởng trà bắt đầu từ tầng lớp thượng lưu quyền quý, vua chúa ngày xưa. Vì vậy mà ngày nay nghệ thuật thưởng trà tinh tế ấy vẫn còn lưu truyền ở Hà Nội, Huế. Để có một chén trà ngon đầu tiên ta phải có: trà ngon, điều thứ hai không thể thiếu đó là nước pha trà. Người xưa đúc kết: "Nhất thuỷ - Nhị trà - Tam pha - Tứ ấm" có nghĩa là đầu tiên nước pha trà phải ngon, thứ hai là trà ngon, thứ ba là người pha trà phải khéo và cuối cùng ấm pha trà phải tốt. Ở Việt Nam có rất nhiều loại trà nhưng riêng Hà Nội thì sáng tạo ra một số loại trà ướp hương tự nhiên như hoa nhài, hoa sen, hoa cúc, hoa bưởi,...

 
 

Nghệ nhân Hoàng Anh Sướng chia sẻ trải nghiệm thú vị về nét đẹp trong văn hóa uống trà của người Việt

Tham gia các hoạt động trình diễn trong chương trình, du khách còn được trò chuyện, lắng nghe nghệ nhân Hoàng Anh Sướng chia sẻ về dụng cụ pha trà, trình tự pha để có một ấm trà ngon. Được thưởng thức vị trà thơm ngon do chính tay nghệ nhân Hoàng Anh Sướng thực hiện các công đoạn pha trà. Nghệ nhân Hoàng Anh Sướng mong muốn trong tương lai Việt Nam sẽ có thêm nhiều nghệ nhân tâm huyết với văn hóa trà Việt và nhà nước quan tâm đến vấn đề này hơn. Tôi tin Việt Nam hoàn toàn có thể bay ra thế giới bằng những chén trà Việt.

Đến với không gian trưng bày, du khách còn được tìm hiểu những phong tục độc đáo của ngày Tết Đoan  Ngọ như tục “giết sâu bọ”, tục hái thảo mộc làm trà và làm thuốc, tùy thích lựa chọn các sản phẩm từ thảo mộc như trà, tinh dầu, nước sát khuẩn…, an toàn cho sức khỏe và thân thiện với môi trường.

 

Không gian trải nghiệm làm trà sen

Từ những phong tục, tri thức dân gian quý báu trong phòng bệnh, chữa bệnh lâu đời của cha ông ta, thông qua trưng bày, du khách có thế tiếp cận những thông điệp, những kiến thức bổ ích để lưu truyền, vận dụng trong việc bảo vệ sức khỏe, phòng chống dịch bệnh ngày nay.

Vào các ngày cuối tuần, chương trình còn có nhiều hoạt động hấp dẫn dành cho du khách như: giao lưu và trải nghiệm nghệ thuật thưởng trà do nghệ nhân Hoàng Anh Sướng, nghệ nhân Nguyễn Thiện Hùng, nghệ nhân Nguyễn Cao Sơn trình diễn; giao lưu nói chuyện với Nhà Sử học Lê Văn Lan; thưởng thức những điệu ca trù sâu lắng do NSƯT Bạch Vân thể hiện; chương trình ngâm thơ của các nghệ sĩ CLB thơ Hán Việt Pháp Anh; khám phá nghệ thuật thư pháp của các thành viên CLB Thư pháp Thư Viên; trình diễn trang phục cung đình của nhóm Ỷ Vân Hiên.

Quý khách cũng có thể tham quan trưng bày “Hương sắc thảo mộc Đoan Dương” theo hình thực trực tuyến tại địa chỉ truy cập: hoangthanhthanglong.vn; trungbayonline.hoangthanhthanglong.vn.

Thời gian trưng bày: Từ ngày 20/6/2020 đến ngày 20/7/2020.

TS. Bùi Thị Thu Phương

 

 

 

 

 

 

 

 

Bảo tàng Lịch sử quốc gia

Chia sẻ:

Bài nổi bật

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

Nghiên cứu và trưng bày về văn hóa phi vật thể ở Hoàng thành Thăng Long

  • 27/05/2019 10:56
  • 595

Trong những năm gần đây, hướng nghiên cứu và phát huy giá trị tại Di sản Thế giới Hoàng thành Thăng Long có những chuyển biến cơ bản, tập trung nghiên cứu theo hai hướng: Nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. Các kế hoạch nghiên cứu luôn hướng tới thể nghiệm kết quả nghiên cứu thông qua những cuộc trưng bày, triển lãm; những thể nghiệm nghi lễ truyền thống; những sự kiện… nhằm phát huy giá trị di sản, mang di sản đến gần công chúng hơn và góp phần quảng bá khu Di sản Hoàng thành Thăng Long.

Bài viết khác

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu 30 tranh cổ động trong giai đoạn từ 1958 đến 1986

Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam giới thiệu 30 tranh cổ động trong giai đoạn từ 1958 đến 1986

  • 23/06/2020 14:08
  • 90

Sáng 23/6, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (BTMTVN) tổ chức lễ khai trương không gian trưng bày mới "Sưu tập tranh cổ động" và ra mắt sách "Khát vọng hòa bình". Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trịnh Thị Thủy đã tới dự cắt băng khai mạc.